ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΒΑΦΗΣ ΣΤΑ ΚΟΚΚΙΝΑ.

-Αν θα ήθελα να ιεραρχήσω, τους βασικούς παράγοντες που συμμετέχουν στην διαδικασία βαφής θα έλεγα………. 

1. ΠΤΕΡΩΜΑ
2. ΓΕΝΕΤΙΚΗ
3. ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ

 3. ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ. Εδώ η ανάγκη ορίζεται από τα πρότυπα για σωστή, έντονη, και ομοιογενή απόχρωση. Έχει κυλήσει πολύ νερό στο αυλάκι από την εποχή που η καθαρή καθαξανθίνη έδωσε τα πρώτα ιδιαιτέρως κόκκινα λιποχρωμικά δείγματα. Η αρχική ικανοποίηση για την βαθιά κόκκινη χρώση, άρχισε με τα χρόνια να γίνεται παρελθόν, διαπιστώνοντας ότι η ομοιομορφία στην κατανομή του χρώματος, η σταθερότητα στην απόχρωση, αλλά και αυτή η ίδια η επιθυμητή απόχρωση, δεν ήταν τόσο εύκολο να επιτευχθεί. Φάνηκε ότι το χημικό μόριο το οποίο εξέφραζε την καθαξανθίνη δεν αντιδρούσε πάντα με το ίδιο τρόπο (μη σταθεροποιημένο). Δεν άργησε να γίνει κατανοητό ότι η δομή του, δημιουργούσε προϋποθέσεις για πολύ γρήγορη «αποδέσμευση» της χρωστικής με αποτέλεσμα οι μικροδιαφορές στην αναλογία παροχής, η θερμοκρασία περιβάλλοντος, ο φωτισμός και άλλοι εξωτερικοί παράγοντες , να δημιουργούν προβλήματα στην τελική εμφάνιση του χρώματος. Συνήθη ελαττώματα, βαθύ κόκκινο έως κεραμιδί, ανομοιόμορφη κατανομή και απορρόφηση χρώματος σε κεφάλι, λαιμό, ώμους και γλουτούς. Όλα αυτά φαίνεται πλέον να έχουν ξεπεραστεί με την διαμόρφωση από την DSM ενός νέου σκευάσματος με την εμπορική ονομασία CAROPHYLL RED.

CAROPHYLL® Red 10 % contains the active substance canthaxanthin. The composition of CAROPHYLL® Red 10 % contains (w/w) 10 % canthaxanthin, 2.2 % ethoxyquin, 62.8 % lignosulphonate, 10 % dextrin (yellow) and 15 % corn starch.  

Το σκεύασμα έχει σαν βασική χρωστική την καθαξανθίνη σε ποσοστό 10%, και το μόριό του επιτρέπει την σταδιακή απορρόφηση και μεταβολισμό της. Η Καροφίλη πλέον αποτελεί την βασική χρωστική για την χρώση των κόκκινων και ίσως να είναι και το τέλος του δρόμου στο τομέα αυτό. 

*Σαν υποσημείωση θα λέγαμε ότι, η βαφή κατά την αλλαγή πτερώματος, ευνοείται σε συνθήκες χαμηλού φωτισμού. *Μετά την ολοκλήρωσή της, μια έκθεση σε υπεριώδη ακτινοβολία, συμβάλει στην πολύ καλή ανάδειξη της φωτεινότητας, της απόχρωσης και την βελτίωση της ομοιόμορφης βαφής του πτερώματος. 

2. ΓΕΝΕΤΙΚΗ: Όλοι καταλαβαίνουμε την σημασία της γενετικής κληρονομιάς των καναρινιών μας που αφορά τα οπτικά γνωρίσματα της φυλής. Το μέγεθος, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά (κεφάλι-ώμοι-ουρά-στήθος κ.λ.π.), είναι παράγοντες που χωρίς αυτούς τίποτα δεν μπορεί να δώσει ένα σωστό πρότυπο. Εδώ όμως θα εστιάσουμε στους εσωτερικούς γενετικούς παράγοντες που αφορούν την ποιότητα της βαφής. Αυτοί είναι …. Α) απορρόφηση καροτενοειδών. Β) μεταβολισμός, (μετατροπή τους σε κόκκινη χρωστική). Γ) διανομή τους στο πτέρωμα. Εδώ ερχόμαστε στα «δύσκολα». Πώς να μπορέσει κανείς να εξασφαλίσει την άριστη ποιότητα των γεννητόρων του έχοντας την προσοχή του στραμμένη πάνω σ’ αυτές τις τρείς λειτουργίες ; Η εύκολη λύση, αγορά, από καταξιωμένους εκτροφείς της ποικιλίας. Η δύσκολη λύση, η παρακολούθηση των γεννητόρων σε βάθος χρόνου ώστε να σχηματιστεί προσωπική γνώμη για την ποιότητά τους. Η αποφυγή παροχής χρωστικής την περίοδο της πτερόρροιας και οι τελικές διαφορές στην χρώση των ενηλίκων θα δώσει μια κατ’ αρχήν εικόνα της δυνατότητας απορρόφησης, μεταβολισμού αλλά και κατανομής των καροτενοειδών σε κάθε έναν εξ αυτών. Η προσεκτική επιλογή τους σαν γεννήτορες  τον επόμενο χρόνο, συνυπολογίζοντας αυτούς τους παράγοντες , θα δώσει μια ώθηση της εκτροφής προς την σωστή κατεύθυνση.

1. ΠΤΕΡΩΜΑ: Εν τέλη το βασικότερο όλων για να καλυτερεύσουμε ή για να έχουμε μόνιμα καλή ποιότητα κόκκινων λιποχρωμικών στην εκτροφή μας είναι η κατανόηση και η επιτυχημένη διασταύρωση των πτερωμάτων τους.

Οι κατηγορίες των πτερωμάτων είναι τρείς, ΕΝΤΟΝΗ-ΧΙΟΝΕ-ΜΩΣΑΙΚΟΥ.

XIONE = Η αρχέγονη μορφή. Το λιπόχρωμα δεν φτάνει μέχρι την άκρη του φτερού

ΕΝΤΟΝΗ = Μετάλλαξη, γενετικά κυρίαρχη επι της χιονέ. Το λιπόχρωμα γεμίζει μέχρι την άκρη, όλο φτερό.

ΜΩΣΑΙΚΟΥ = Μετάλλαξη σε άλλο γενετικό τόπο (όχι αλληλόμορφη των άλλων) που δρά επιστατικά σαν κυρίαρχη επι του χιονέ και σαν υπολειπόμενη στο έντονο. Δεν πρέπει να εμπλέκεται με τις άλλες δύο. Αφορά και δουλεύεται αποκλειστικά στα δείγματα αυτού του τύπου πτερώματος.    

Εξετάζοντας τις δύο κατηγορίες πτερώματος, έντονη, χιονέ, παρατηρούμε ότι η διαφοροποίησή τους δεν αφορά μόνο την απόληξη της χρωστικής στο φτερό, έχει και άλλα χαρακτηριστικά. Η χιονέ δίνει φτερά σχετικά μεγάλα, πλατιά και με μικρότερη συνοχή. Η έντονη αντίθετα, δίνει φτερό μικρό, κοντό, συνεκτικό και φυσικά εντονότερο σε απόχρωση. Αυτό όμως, αποτελεί απλά ένα βασικό κανόνα και όχι το όλον. Πράγματι, υπάρχουν εξαιρέσεις αυτού του κανόνα και πολλές φορές βλέπουμε φτερά έντονα με μεγάλο μήκος και σφικτά αλλά και έντονα με μεγάλο μήκος και αραιά σαν δομή. Επίσης χιονέ με προφίλ πολύ στενότερο αλλά και πολύ πιο συνεκτικό στην δομή του. Το βασικό ερώτημα πλέον είναι, «ποιο να διαλέξω;». Ποιο είναι το καταλληλότερο και με πιο να συνδυαστεί για την καλύτερη συνέχεια ;  Κατ’ αρχάς αν μιλάμε για λιποχρωμικά χιονέ, μια βασική κατεύθυνση την δίνει το πρότυπο. Τι λέει ;  Όσο γίνεται μικρότερο πάγωμα αλλά απολύτως εμφανές. Σωστή απόχρωση χωρίς διαβαθμίσεις σε όλο σώμα.  Έτσι εδώ, ένα στενό, μακρύ, σφικτό φτερό της κατηγορίας χιονέ είναι απαραίτητο, ώστε να έχουμε τη δυνατότητα να το ζευγαρώσουμε είτε με ένα ίδιο χιονέ, είτε με ένα ετεροζυγωτό  έντονο (του ιδίου τύπου). Ένα τέτοιο ζευγάρωμα θα μας δώσει πράγματι φτέρωμα με μικρό σε έκταση πάγωμα, αλλά με έντονο, καθαρό και ομοιόμορφο βάψιμο. Αν το ζευγάρι αφορά δυο χιονέ, το αποτέλεσμα θα είναι 100% χιονέ, αν μιλάμε για χιονέ Χ έντονο(ετεροζυγωτό) το αποτέλεσμα θα είναι 50-50 . Μη ξεχνάμε επίσης και την δυνατότητα της διασταύρωσης δυο ετεροζυγωτών εντόνων που δίνει σαν αποτέλεσμα, φυσικά μόνο ένα 25% χιονέ, αλλά συνήθως εξαιρετικής ποιότητας.

Για τα έντονα οι επιλογές είναι περισσότερες και πιο δύσκολες γιατί έχουν να κάνουν με τις ισορροπίες που θέλουμε να κρατήσουμε στην ένταση του λιποχρώματος, την κατανομή του, στον όγκο του πουλιού και τέλος στην ποιότητα του πτερώματος. Μπορούμε να κινηθούμε σε όλη την γκάμα – μαλακό, φαρδύ, μακρύ, στενό, συμπαγές, κοντό αδιαφορώντας για την κατηγορία (δηλαδή για το μέχρι πού φτάνει το χρώμα στο φτερό) γιατί η μετάλλαξη έντονο, είναι κυρίαρχη και ένα πουλί εντόνου πτερώματος, έστω και ετεροζυγωτό, θα μας δώσει τα έντονα χαρακτηριστικά που ζητάμε, σε κάποια από τα νεούδια. Είναι αρκετό αυτό ; Φυσικά όχι. Πως θα ψάξουμε για το καλύτερο ; Η εμπειρία έχει δείξει, ότι αξίζει κανείς να «πολεμάει» για το καλύτερο, έχοντας σαν βασικότερη επιλογή το στενό , μακρύ, συνεκτικό σε δομή φτερό. Αυτό το φτερό θα δώσει ισορροπία σε μέγεθος και όγκο σ’ ένα έντονο που τόσο ανάγκη την έχει, και ταυτόχρονα θα χαρίσει την απαραίτητη δομή η οποία  προσφέρει, πέραν της έντασης του λιποχρώματος, την στιλπνότητα, την φωτεινότητα αλλά και την ομοιομορφία της κατανομής.

 Για τους νεότερους φίλους της ποικιλίας κόκκινα λιποχρωμικά, θα έλεγα, ότι η ερώτηση που συνήθως γίνεται «με τι χρωστική να τα βάψω»; όσο εύστοχα και αν απαντηθεί δεν πρόκειται από μόνη της να προσφέρει κάτι, στην προσπάθεια της σωστής βαφής. Πρέπει να τείνουν προς το άριστο και οι άλλοι δύο παράγοντες για να υπάρξουν τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Όταν η γνώση και η εμπειρία έχει κατακτηθεί, δημιουργείται μια συνεπής εκτροφική γραμμή και έρχεται η στιγμή που ο εκτροφέας μπορεί να κάνει τις τελικές παρεμβάσεις του πριν έναν διαγωνισμό εκμεταλλευόμενος τις γνώσεις του γύρο από μικρολεπτομέρειες, αυτό που λέμε, να «στήσει» τα πουλιά για την τελική δοκιμασία.   

Γ. ΓΕΡΟΛΥΜΑΤΟΣ (Εθνικός κριτής κατηγορίας D)